Ang Tunay na Detective

​Ang tekstong susuriin ko ay ang nobela ni Bernalyn Hapin Sastrillo, ang Detective Boys of Masangkay: Ang Mangkukulam (2016). Ang nobela ay tungkol sa paglalakbay at paghahanap ng kasagutan ng tatlong magkakaibagan ukol sa pagkawala ng mga bagay sa baranggay nila. Nalalapit ang paksa ng tesis ko sa nobelang ito dahil ang gusto kong paksain ay tungkol sa paglalakbay at pagtuklas. 

Malaki ang pagkakahiwig ng paksa ng kanyang nobela sa mga gusto kong isulat kaya nais kong pagtuunan ng pansin ang anggulong pagiging detektib ng mga karakter o ang pagiging sabik nilang tumuklas at magresolba ng mga kaso. Isa ring gusto kong bigyang pansin sa akda ay ang pagiging independent ng mga bata at ang pagdedesisyon nila na mag-isa na maglakbay at resolbahin ang problema ng mga kaibigan at ng mga ka-baranggay nila. 

Ang nobela ay tungkol sa tatlong binatilyong magkakaibigan na sina Uno, Junior at Thirdy at tinatawag nila ang grupo nila na DBM o Detective Boys of Masangkay. Silang tatlo ay mga avid fans ni Detective Conan (1994), isang anime tv series sa Japan. Dahil sa pagiging fans nila ni Detective Conan ay nahilig din sila sa pagreresolba ng mga kaso o mga problema na kinahaharap sa barangay nila. Tumutulong sila sa paghahanap ng mga bagay na nawawala, tulad ng mga nawawalang hayop at damit pero naging isang malaking pagsubok sa kanila ang paghahanap sa nawawalang kapatid ng bago nilang kaibigan at honorary member sa grupo nila na si Me-ann. Hindi pa agad pumayag ang tatlo na pasalihan sa grupo si Me-ann pero dahil sa ipinakitang galing at talino sa mga ibinigay nilang pagsubok at dahil fan din siya ni Detective Conan ay nakapasa na din ito sa kanila. Sa pagiimbestiga nila tungkol sa mga nawawala sa kanilang barangay ay isa lang ang tinuturong suspek ng mga ka-baranggay nila, si Aling Binang, ang sinasabing mangkukulam sa kanilang lugar. Sa huli ay dahil sa pagtulong ng DBM sa paghahanap ng tunay na may sala ay nasagot nila ang lahat ng katanungan at misteryo sa kanilang barangay at napatunayan na walang sala si Aling Binang. Ipinakita ng mga bata na kahit mga bata pa lang sila ay kaya nilang lumutas ng mga krimen at kayang tulungan ang mga nangangailangan gamit lamang ang kanilang talino, diskarte, at tapang. Marami ring pagsubok na kinaharap ang DBM na muntik nang ikasira ng kanilang pagkakaibigan pero namayani pa rin sa kanila ang kanilang pagiging detektib at pagtitiwala sa isa’t isa.

Sa umpisa pa lang ng nobela ay binanggit na ang pagkahilig o ang pagiging fan ng mga karakter kay Detective Conan. Ang pagkakaroon nila ng grupo na pinangalanan nilang DBM (Detective Boys of Masangkay) ay nanggaling sa anime na Detective Conan na isinulat ni Gosho Aoyama at ito ang naging inspirasyon nila upang maging mga detective at tumulong sa mga kaibaigan at mga ka-baranggay nila. 

Ang kuwento ng Detective Conan ay tungkol sa isang lalaking nagngangalang Shinichi Kudo na nasa hayskul pa lamang pero tumutulong na sa mga pulis sa paglutas ng mga kaso. Dahil sa pagiging mausisa niya at sa pagksabik sa paglulutas ng mga kaso, simple man ito o mapanganib at kumplikado ay nalagay sa panganib ang buhay niya. Isang sindikato ang nahuli siya at sinubukang patayin sa pamamagitan ng pagpapainom ng isang gamot pero dahil hindi pa lubos napageexperimentuhan at napagaaralang mabuti ang gamot na ito ay may ibang naging epekto ito kay Shinichi. Sa di inaasahang pangyayari ang dating 17 na taong gulang na lalaki ay biglang naging 7 na taong gulang. Lumiit ang kanyang katawan at bumalik sa pagkabata ang kanyang itsura dahil sa nainom niyang gamot. Dahil sa pangyayaring ito ay kinailangan niyang magtago at magpalit ng katauhan upang hindi siya mahanap ng mga sindikato at dito na nabuhay ang bago niyang identidad, si Conan Edogawa. Dahil naging bata ang itsura ni Shinichi ay kinailangan niyang bumalik sa elementarya at dito niya nakilala ang tatlong bago niyang kaibigan. Nagkaroon din sila ng isang grupo kung saan lumulutas din sila ng mga kaso at tumutulong sa mga pulis, ang Detective Boys at sa tingin ko ay ito ang pinagkuhanan o naging inspirasyon ng tatlong bata upang buuin ang DBM.

Makikita na isang malaking kadahilanan ang pagiging bata ni Detective Conan kaya nahumaling sina Uno, Junior at Thirdy dito dahil nakakaugnay sila sa karakter ni Conan. Hinahangaan nila ito dahil kahit bata ang itsura nito ay nakakagawa ito ng paraan upang maging detective pa rin at makatulong lumutas ng mga kaso. Ngunit kung mas matatanda sila at malayo ang edad kay Conan ay baka hindi sila ganoong mahumaling dito.  Siguro ay maging fan pa rin sila pero mas hahanap sila ng ibang detective na iidolohin kung saan mas makakaugnay sila. Ilang halimbawa ng iba pang detective ay si Kogoro Akechi at Sherlock Holmes na mga karakter sa mga isinulat nina Rampo Edogawa o Tarō Hirai ang kanyang totoong pangalan at Sir Arthur Ignatius Conan Doyle. Kung mapapansin ay kinuha ang pangalang Conan Edogowa sa pangalan ng dalawang sikat na manunulat ng mga detective, crime at mystery fiction. 

Sa kuwento ni Detective Conan ay tinitingala ni Shinichi Kudo si Sherlock Holmes at tinuturing niya itong pinakadakila at mahusay na detektib sa buong mundo kahit alam niyang hindi ito totoo at isinulat lamang ni Sir Arthur Ignatius Conan Doyle.  Si Sherlock Holmes ay isang consulting detective kung saan hinihingian siya ng tulong ng mga pulis kapag may kakaiba o nakakapagtakang nangyari sa isang krimen. Meron din siyang kakaibang kakayahan o ang kanyang deductive skills na talagang hinahangaan ni Shinichi, kung saan kayang malaman ni Sherlock Holmes ang lahat tungkol sa isang tao sa pamamagitan lamang ng pagtingin sa itsura nito, sa damit na suot, sa tindig, sa pananalita o kahit sa simpleng paglalarawan lang ng ibang tao. 

Maaaring sabihin na naging inspirasyon ng mga bata sa DBM si Detective Conan kaya kahit mga bata lang sila ay malakas at buo ang loob nila na lumutas ng mga kaso kahit kung misan ay delikado ito at naging inspirasyon naman ni Shinichi Kudo upang maging isang mahusay na detective ay si Sherlock Holmes. 

Tulad ng isang tunay na detektib ay dapat tinataglay niya ang ilan sa mga katangian nito. Una ang pagkakaroon ng mata para sa malalaki at maliliit na detalye at mahusay magmasid sa paligid. Isa rin ay ang mahasa ang kakayahan sa pangangatwiran at pagdadahilan. Kaakibat ng pag-oobserba ay ang pakikinig at pagbibigay pansin sa mga bagay bagay. Isa sa mga bagay na kinakailangan talaga ng isang detektib ay ang kaalaman nito sa paghahanap ng impormasyon sa iba’t ibang sanggunian. Matuto rin na parating magtanong ngunit pipiliin at pagiisapan munang mabuti ang mga itatanong. Ang isang importanteng bahagi din ng pagiging isang detektib ay ang pagtatala ng mga nakuhang impormasyon, mahalaga man ito o hindi gaano ay kailangan pa ring itala dahil lahat ng klase ng impormasyon ay importante at baka magamit ito sa hinaharap. Ang huli na kailangang tandaan at hindi dapat malimutan ay kailangang mag-ingat parati, gaano man kahalaga ang kasong nilulutas ay mas mahalaga pa rin ang buhay natin.

Maliban sa pagkahilig ng may akda kay Detective Conan ay malaki rin ang kagustuhan niyang magkuwento tungkol sa mga nangyari noon, particular noong panahon ng kanyang kabataan noong 90’s. Ginamit niya ang panahong ito upang ikuwento ang DBM kahit ang karamihan ng mga mambabasa niya ngayon ay marahil hindi ba nabubuhay o sobrang bata pa noon. Hindi naging hadlang sa awtor ang kaibahan ng panahon noon sa panahon ngayon sa pagsusulat, kahit walang gaanong teknolohiyang ginamit sa nobela ay hindi ito naging kahinaan kung hindi parang naging kalakasan pa. Hindi mo agad mapapansin na 90’s ang ginamit na panahon dahil hindi pilit ang lengguwaheng ginamit at natural lang ang mga dayalogo ng mga karakter kaya kahit ang mga bata ngayong panahon ang magbabasa nito ay siguradong makaka-ugnay pa rin sila sa kuwento.

Kung iisiping mabuti ay delikado para sa isang bata ang makialam at umusisa sa gawain ng mga pulis at mga mas propesyonal sa kanila pero sina Uno, Junior at Thirdy ay hindi huminto sa kagustuhan nilang maging katulad ni Detective Conan. Kahit ipinapakita nila ang dedikasyon nila ay di pa rin mawawala ang mga katangian ng pagiging bata nila. May mga tagpo na kahit matanda na silang mag-isip at mas may alam kaysa sa ibang bata ay matatapos pa rin ang araw na uuwi sila at babalik sa realidad kung saan ang tingin sa kanila ay isang ordinaryong bata lamang. Pinatunayan nila sa pagiging detektib na hindi lang sila ordinaryong bata, na may mga kakayahan din sila na makakatulong sa paglutas ng mga kaso at pagtuklas ng mga sagot sa kanilang mga katanungan. 

Ipinakita sa nobela ang unti-unting pag-usbong ng mga karakter at ang paglawak ng pangunawa nila. Sa umpisa ay ipinakita na agad ang pagiging mausisa ng mga bata hanggang sa dahan-dahan nang isinalaysay ang paghahanap nila ng mga ebidensiya at ang pagtatanong sa mga ka-baranggay nila. Kada araw ay may bago silang natutuklasan at natututunan na nagagamit nila hindi lang sa mga kasong nilulutas at pinagaaralan nila kung hindi pati sa mga sarili din nila. Kung sa una ay hindi pa ganun katapang at kabuo ang mga loob nila na seryosohin ang pagiging detektib, sa huli ay natutunan nilang hindi lang ang sarili ang isipin kung hindi pati rin ang ikabubuti at ikaliligtas ng lahat.

Tulad sa aking tesis na may paksang paglalakbay at pagtuklas, ipinakita ng mga bata ang pagiging sabik nila sa pagtuklas ng mga bagong kaalaman at kakaibang karanasan at nagagawa nila ito sa pamamagitan paglalakbay sa iba’t ibang lugar sa kanilang bayan upang maghanap at mangalap ng ebidensya o impormasyon. Dahil sa kanilang paglalakbay ay marami silang natuklasan, naranasan at mga nakasalamuha na noon lang nila nakita at nalaman. 

Ang Detective Boys of Masangkay: Ang Mangkukulam ay isang nobelang hindi lang pambata, kahit ang matatanda na isip bata o gusto lang balikan ang kanilang pagkabata ay pupuwedeng basahin ito. Ipinapakita ng nobelang ito na kahit sa murang edad lamang ay may mga maitutulong at maituturo ang mga bata sa ating bayan, na kahit simpleng mga bata lang sila ay may naiiba at natatangi silang katangian. Ang mga bata sa nobela ay mga batang sa una ay takot at hindi sigurado pero sa huli ay nagkaroon ng tiwala sa sarili at sinikap tapusin ang kanilang nasimulan ng may tapang at paninindigan. Mga bata man sila ay nakita na kaya nilang tumayo sa kanilang sariling paa at magdesisyon kahit walang payo mula sa mga nakakatanda dahil kung di pa sila kikilos ay walang mangyayari at baka mahuli pa ang lahat. Kahit delikado man ang kanilang ginagawa ay hindi nila ito alintana dahil mga detektib sila at ang tunay na detektib ay walang takot na tuklasin at isiwalat kung ano talagan ang totoo. 
Mga Sanggunian:

Sastrillo, B. (2016). Detective Boys of Masangkay: Ang Mangkukulam. Quezon City: Adarna House.

Zuq, X. (2016, September 1). Bernalyn Hapin Sastrillo. Sinipi mula sa 

http://xizuqsnook.com/?p=2593 

How to Be a Detective. (n.d.). Sinipi mula sa http://www.wikihow.com/Be-a-  Detective#Amateur_Detecting_sub 

Detective Conan. (2016, September 10). Sinipi mula sa  http://www.detectiveconanworld.com/wiki/Detective_Conan 

Gosho Aoyama. (2016, May 9). Sinipi mula sa  http://www.detectiveconanworld.com/wiki/Gosho_Aoyama 

Shinichi Kudo. (2016, September 18). Sinipi mula sa http://www.detectiveconanworld.com/wiki/Shinichi_Kudo 

Edogawa Rampo. (2015, August 29). Sinipi mula sa  http://www.detectiveconanworld.com/wiki/Edogawa_Rampo 

Sir Arthur Conan Doyle. (2011, September 29). Sinipi mula sa http://www.detectiveconanworld.com/wiki/Arthur_Conan_Doyle 

Sherlock Holmes. (2015, March 11). Sinipi mula sa  http://www.detectiveconanworld.com/wiki/Sherlock_Holmes 

Conan Edogawa. (2016, September 23). Sinipi mula sa http://www.detectiveconanworld.com/wiki/Conan_Edogawa 

Paraiso

Akyat dito, akyat doon. Matarik man ang babagtasin ay kakayanin. Mabato man at maputik ang nilalakaran ay hindi ito magiging hadlang. Mga huni ng ibon ang maririnig sa paligid at mga bulaklak na nakangiti sa langit ang makakasalubong. Simoy ng hangin sa aking mukha’y dumadampi. Tila sumasayaw ang mga sanga ng puno at ang mga halaman. Bawat paglalakad ay may indak, sumasabay sa musika ng kapaligiran. Ang paraiso’y makikita na, kaunting hakbang na lamang.
Ang tuktok ay napanik

Nakarinig ng tinig

Kalikasa’y umihip

Iniwa’y isang awit

1991

Parang isang siyudad sa gitna ng disyerto. Mga kalsadang kulay puti at maalikabok. Makulimlim ang kalangitan at ang mga tao’y nagtatakbuhan. Maraming bahay ay kalahati na lamang. Simbahan ng San Guillermo’y muntik na mawala. Mga nagtatayugang gusali ay hindi na makita.  Naging bahagi ng kasaysayan ang sandaling pagkawala ng bayan sa mapa. Kalikasa’y mabagsik nga talaga.
May bulkan na sumabog

Buong baya’y lumubog

Namuti mga pook

Tila nyebeng nahulog

Alapaap

Ako’y unti-unting umaangat sa lupa. Ang mga ulap ay abot kamay ko na. Parang nakasakay sa isang ibong malaki, malayang nakakalipad ngunit pakpak ay hindi pumapagaspas. Mga bahay at tao’y paliit ng paliit hanggang mawala na sila sa aking paningin. Nakaramdam ng lamig at biglang dumilim ang paligid. Ikinabit na ang seatbelt at huminga ng malalim.

Dahan-dahang lumapag

Mga gulong lumabas

Nakahingang maluwag

Malayo na sa ulap